‘दि न्यू इंडिया अश्योरन्स कंपनी लिमिटेड’ने समाजातील विशेष गरजा असलेल्या व्यक्तींना केंद्रस्थानी ठेवून ‘आत्मनिर्भर आरोग्य पॉलिसी’ सुरू केली आहे. ही योजना विशेषतः अशा व्यक्तींसाठी तयार करण्यात आली आहे ज्यांना शारीरिक अपंगत्व, मानसिक आजार किंवा एचआयव्ही/एड्स (HIV/AIDS) यांसारख्या परिस्थितीमुळे सहसा विमा संरक्षण मिळवण्यात अडचणी येतात. या लेखात आपण या पॉलिसीच्या प्रत्येक पैलूची सविस्तर माहिती घेणार आहोत, जेणेकरून सामान्य नागरिकांना त्याचे महत्त्व आणि लाभ नीट समजतील.
१. ही पॉलिसी नेमकी कोणासाठी आहे? (पात्रता आणि व्याप्ती) या विम्याचा लाभ १८ ते ६५ वयोगटातील कोणतीही प्रौढ व्यक्ती घेऊ शकते. तसेच, नवजात बालकांपासून ते १७ वर्षांपर्यंतच्या मुलांचाही यात समावेश करता येतो. या पॉलिसीसाठी सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे, अर्जदाराकडे ‘अपंगत्व कायदा २०१६’ नुसार सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेले किमान ४०% किंवा त्यापेक्षा जास्त अपंगत्व असल्याचे प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे. यामध्ये अंधत्व, कमी दृष्टी, कुष्ठरोग निवारित व्यक्ती, श्रवणदोष, लोकोमोटर अपंगत्व, ठेंगूळपणा (Dwarfism), बौद्धिक अक्षमता, मानसिक आजार, ऑटिझम, सेरेब्रल पाल्सी, मस्क्यूलर डिस्ट्रॉफी, क्रॉनिक न्यूरोलॉजिकल कंडिशन, मल्टिपल स्क्लेरोसिस, थॅलेसेमिया, हीमोफिलिया, सिकलसेल रोग, ॲसिड अटॅक पीडित आणि पार्किन्सन आजार अशा एकूण २१ प्रकारच्या अपंगत्वांचा समावेश होतो.
२. हॉस्पिटलमधील खर्चाचे स्वरूप आणि मर्यादा जेव्हा विमाधारक व्यक्ती आजारपणामुळे किंवा अपघातामुळे हॉस्पिटलमध्ये दाखल होते, तेव्हा कंपनी खालीलप्रमाणे खर्च उचलते:
– खोलीचे भाडे (Room Rent): हॉस्पिटलमधील खोली, बोर्डिंग आणि नर्सिंगचा खर्च विमा रकमेच्या (Sum Insured) प्रतिदिन १% पर्यंत मर्यादित आहे.
– अतिदक्षता विभाग (ICU): जर रुग्णाला आयसीयूमध्ये ठेवावे लागले, तर त्याचा खर्च विमा रकमेच्या प्रतिदिन २% पर्यंत दिला जातो.
– डॉक्टरांची फी आणि इतर खर्च: सर्जन, भूलतज्ज्ञ (Anaesthetist), वैद्यकीय सल्लागार यांची फी, तसेच रक्ताचा खर्च, ऑक्सिजन, ऑपरेशन थिएटर चार्जेस, औषधे आणि निदानासाठी लागणाऱ्या विविध चाचण्यांचा खर्चही या पॉलिसीत कव्हर होतो.
– मोतीबिंदू उपचार: मोतीबिंदूच्या शस्त्रक्रियेसाठी प्रत्येक डोळ्यासाठी ४०,००० रुपयांची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे.
– दंत आणि प्लास्टिक सर्जरी: अपघात किंवा एखाद्या गंभीर आजारामुळे आवश्यक असल्यास हॉस्पिटलमध्ये दाखल होऊन केलेले दंत उपचार किंवा प्लास्टिक सर्जरीचा खर्चही यात समाविष्ट आहे.
३. आधुनिक उपचार पद्धती आणि आयुष (AYUSH) कव्हरेज बदलत्या काळातील वैद्यकीय प्रगती लक्षात घेऊन, ही पॉलिसी १२ प्रकारच्या आधुनिक उपचार पद्धतींना (Modern Treatments) संरक्षण देते. यामध्ये रोबोटिक सर्जरी, स्टेम सेल थेरपी, ओरल केमोथेरपी आणि इम्युनोथेरपी यांसारख्या खर्चाचा समावेश होतो, ज्यासाठी विमा रकमेच्या ५०% पर्यंत मर्यादा असते. याव्यतिरिक्त, ज्यांना नैसर्गिक किंवा पारंपारिक उपचारांवर विश्वास आहे, त्यांच्यासाठी आयुर्वेद, योग, निसर्गोपचार, युनानी, सिद्धा आणि होमिओपॅथी (AYUSH) या उपचार पद्धतींसाठी विमा रकमेच्या १००% पर्यंत खर्च कव्हर केला जातो.
४. इतर महत्त्वाचे आर्थिक फायदे
– रुग्णवाहिका खर्च: आपत्कालीन परिस्थितीत रुग्णाला घरापासून हॉस्पिटलपर्यंत किंवा एका हॉस्पिटलमधून दुसऱ्या हॉस्पिटलमध्ये नेण्यासाठी प्रति हॉस्पिटल दाखल करण्यामागे २,००० रुपयांपर्यंत रुग्णवाहिका खर्च दिला जातो.
– दाखल होण्यापूर्वीचा आणि नंतरचा खर्च: रुग्ण हॉस्पिटलमध्ये दाखल होण्यापूर्वीच्या ३० दिवसांचा आणि डिस्चार्ज मिळाल्यानंतरच्या ६० दिवसांचा औषधोपचार व तपासण्यांचा खर्च ‘रिइम्बर्समेंट’ (परतावा) स्वरूपात मिळतो.
– विमा रक्कम (Sum Insured): ग्राहक त्यांच्या गरजेनुसार ४ लाख किंवा ५ लाख रुपयांचे विमा कवच निवडू शकतात.
५. प्रतीक्षा कालावधी आणि महत्त्वाच्या अटी कोणतीही आरोग्य विमा पॉलिसी घेताना काही अटी समजून घेणे आवश्यक असते:
-सुरुवातीचे ३० दिवस: पॉलिसी सुरू झाल्यापासून पहिल्या ३० दिवसांत उद्भवणाऱ्या कोणत्याही आजाराचा खर्च (अपघात सोडून) दिला जात नाही.
-विशिष्ट आजारांसाठी प्रतीक्षा: हर्निया, मूळव्याध, मोतीबिंदू, सांधेदुखी आणि मणक्याचे आजार यांसारख्या काही विशिष्ट आजारांसाठी २४ महिन्यांचा प्रतीक्षा कालावधी आहे.
-पूर्व-अस्तित्वात असलेले आजार (PED): विमा घेण्यापूर्वी असलेल्या आजारांसाठी ३६ महिन्यांचा प्रतीक्षा कालावधी असतो. अपंगत्वाशी संबंधित उपचारांसाठी २४ महिन्यांचा प्रतीक्षा कालावधी लागू होतो.
-को-पेमेंट (Co-payment): या पॉलिसीमध्ये २०% को-पेमेंट अनिवार्य आहे, याचा अर्थ एकूण बिलाच्या २०% रक्कम विमाधारकाला भरावी लागेल. मात्र, ३०% अतिरिक्त प्रीमियम भरून ही अट पूर्णपणे रद्द करण्याची मुभा कंपनीने दिली आहे.
६. प्रीमियम भरण्याची लवचिकता आणि कर सवलत ही पॉलिसी घेताना ग्राहकांना प्रीमियम एकदम भरण्याची किंवा मासिक, त्रैमासिक किंवा सहामाही हप्त्यांमध्ये भरण्याची सोय उपलब्ध आहे. महत्त्वाचे म्हणजे, या पॉलिसीसाठी भरलेला प्रीमियम आयकर कायद्याच्या कलम ८०डी (Section 80D) अंतर्गत कर सवलतीसाठी पात्र आहे.
७. दावा (Claim) करण्याची आणि कॅशलेस सुविधा कंपनीने दावा करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सुटसुटीत ठेवली आहे. जर तुम्ही कंपनीच्या ‘नेटवर्क हॉस्पिटल्स’मध्ये उपचार घेतले, तर तुम्हाला कोणतीही रक्कम स्वतः भरावी लागत नाही (कॅशलेस सुविधा), कारण ‘टीपीए’ (TPA) मार्फत हॉस्पिटलचे बिल थेट सेटल केले जाते. जर तुम्ही नॉन-नेटवर्क हॉस्पिटलमध्ये उपचार घेतले, तर डिस्चार्ज मिळाल्यानंतर १५ दिवसांच्या आत मूळ बिले, डिस्चार्ज समरी आणि इतर कागदपत्रे जमा करून तुम्ही पैशांचा परतावा मिळवू शकता.
थोडक्यात सांगायचे तर, ‘न्यू इंडिया आत्मनिर्भर आरोग्य पॉलिसी’ ही केवळ एक विमा योजना नसून, दिव्यांग बांधवांसाठी आणि दुर्धर आजारांशी लढणाऱ्या व्यक्तींसाठी एक भक्कम आर्थिक आधार आहे. कोणत्याही पूर्व-वैद्यकीय तपासणीशिवाय उपलब्ध असणारी ही पॉलिसी (एचआयव्ही बाधितांसाठी केवळ सीडी ४ काउंट आवश्यक) खऱ्या अर्थाने सर्वसमावेशक आहे.
