RBI MPC Meeting : अनेक दिवसांच्या सततच्या घसरणीनंतर अखेर बुधवारी भारतीय शेअर बाजारात (Indian Stock Market) गुंतवणूकदारांच्या चेहऱ्यावर हिरवळ बघायला मिळाली. बाजारात जवळपास १% ची दमदार वाढ नोंदवली गेली, ज्यामागे भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) पतधोरण समितीच्या ( MPC) बैठकीचे निर्णय हे प्रमुख कारण ठरले. सर्वांचे लक्ष व्याजदर कपातीकडे लागले होते, मात्र आरबीआयने व्याजदरात कोणताही बदल न करता ते ५ .५% वर स्थिर ठेवले. असे असूनही, बाजारात प्रचंड तेजी (Bull Run) आली, कारण व्याजदरांच्या पलीकडे आरबीआय गव्हर्नरांच्या (RBI Governor) भाषणातील काही अनपेक्षित आणि ‘गेम चेंजर’ घोषणांनी बाजाराला नवी दिशा दिली.
व्याजदर आणि धोरणात्मक भूमिका कायम
अपेक्षेप्रमाणे, आरबीआयच्या पतधोरण समितीने रेपो रेट (Repo Rate) ५ .५% वर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला. यासोबतच एसडीएफ (Standing Deposit Facility), एमएसएफ (Marginal Standing Facility) आणि बँक रेटसारखे इतर दरही अपरिवर्तित ठेवण्यात आले. व्याजदरात कपात झाली नाही, ही बाजारासाठी नकारात्मक बातमी मानली जात असली तरी, पतधोरण बैठकीत केवळ हा एकच निर्णय महत्त्वाचा नसतो. समितीने आपली धोरणात्मक भूमिका देखील ‘न्यूट्रल’ ठेवली असून हा निर्णय एकमताने घेण्यात आला.
अर्थव्यवस्थेसाठी सकारात्मक अंदाज
आरबीआयने (RBI) आगामी काळासाठी देशाच्या अर्थव्यवस्थेबद्दल (Economy) सकारात्मक अंदाज व्यक्त केले आहेत, जे बाजारासाठी उत्साहवर्धक ठरले.
महागाईचा घटता अंदाज: आरबीआयसाठी महागाई (Inflation) नियंत्रणात ठेवणे हे सर्वात मोठे आव्हान असते. या आघाडीवर एक चांगली बातमी आहे. आरबीआयने महागाईच्या अंदाजांमध्ये कपात केली आहे, याचा अर्थ आगामी काळात महागाई कमी होण्याची शक्यता आहे.
आर्थिक वर्ष २०२६ (FY26) साठी महागाईचा अंदाज ३.१% वरून कमी करून २.६% करण्यात आला आहे.
चालू आर्थिक वर्षाच्या दुसऱ्या तिमाहीत (Q2) अंदाज २.१% वरून १.८% पर्यंत खाली आणला आहे. महागाईचा अंदाज अपेक्षेपेक्षा कमी असणे हे अर्थव्यवस्थेसाठी एक मोठे सकारात्मक चिन्ह मानले जाते. चांगल्या मान्सूनमुळे (Monsoon) कृषी उत्पादन (Agriculture Production) वाढेल, ज्यामुळे महागाई आणखी कमी होण्यास मदत मिळेल, असेही संकेत देण्यात आले.
जीडीपी वाढीचा सुधारित अंदाज: महागाई नियंत्रणात आणताना देशाच्या विकासाचा वेग कायम राखणे महत्त्वाचे असते. आरबीआयने आर्थिक वर्ष २०२६ (FY26) साठी जीडीपी वाढीचा (GDP Growth) अंदाज ६.५% वरून वाढवून ६.८% केला आहे. चालू वर्षाच्या दुसऱ्या तिमाहीतही (Q2) वाढीचा अंदाज ६.७% वरून ७% करण्यात आला आहे. जरी पुढील काही तिमाहींमध्ये अंदाजात थोडी कपात असली तरी, संपूर्ण वर्षाचा विचार करता जीडीपीचा (GDP) अंदाज वाढवणे हे देशाच्या आर्थिक प्रगतीवरचा विश्वास दर्शवते.
बाजाराला कलाटणी देणारे दोन मोठे निर्णय
व्याजदर आणि आर्थिक अंदाजांव्यतिरिक्त, आरबीआय गव्हर्नरांच्या भाषणातील दोन मोठ्या घोषणांनी बाजारात खऱ्या अर्थाने आग लावली. हेच निर्णय बाजारातील तेजीचे मुख्य कारण ठरले.
भारतीय रुपयाचे आंतरराष्ट्रीयीकरण: आरबीआयने भारतीय रुपयाच्या (Indian Rupee – INR) आंतरराष्ट्रीयीकरणासाठी एक नवीन उपाययोजना जाहीर केली आहे. आतापर्यंत आंतरराष्ट्रीय व्यापारात प्रामुख्याने अमेरिकन डॉलरचा (US Dollar) वापर होत असे. पण आता भारताने आपला रुपया जागतिक स्तरावर नेण्याची सुरुवात केली आहे. सुरुवातीला भूतान (Bhutan), नेपाळ (Nepal) आणि श्रीलंका (Sri Lanka) यांसारख्या देशांसोबतच्या व्यापारात भारतीय रुपयाचा (INR) वापर केला जाईल आणि हळूहळू याचा विस्तार जागतिक पातळीवर केला जाईल. हा एक अत्यंत दूरगामी आणि महत्त्वाचा निर्णय मानला जात आहे.
बँकिंग आणि एनबीएफसी क्षेत्रासाठी मोठे पॅकेज: बाजारात आलेल्या तुफान तेजीमागे सर्वात मोठे आणि अनपेक्षित कारण म्हणजे बँकिंग (Banking) आणि एनबीएफसी (NBFC – Non-Banking Financial Company) क्षेत्रासाठी केलेल्या मोठ्या सकारात्मक घोषणा. आरबीआयने या क्षेत्राला चालना देण्यासाठी अनेक मोठे निर्णय घेतले आहेत, ज्यामुळे या कंपन्यांना मोठा फायदा होणार आहे. यामध्ये क्रेडिट लाइन (Credit Line), ठेवी आणि कर्जाशी संबंधित अनेक मागण्या मान्य करण्यात आल्याचे समजते. निफ्टी-५० निर्देशांकामध्ये (Nifty-50 Index) बँकिंग आणि वित्तीय क्षेत्राचा वाटा सुमारे ३६-३७% आहे. त्यामुळे या क्षेत्रासाठी सकारात्मक बातमी येताच निफ्टी बँक (Nifty Bank) आणि निफ्टी फायनान्शियल सर्व्हिसेसच्या (Nifty Financial Services) शेअर्समध्ये प्रचंड खरेदी झाली आणि त्यांनी संपूर्ण बाजाराला वर उचलले.
थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, जरी आरबीआयने व्याजदरात कपात केली नसली तरी, महागाई आणि जीडीपीबद्दलचे (GDP) सकारात्मक अंदाज, रुपयाला जागतिक पातळीवर नेण्याची महत्त्वाकांक्षी योजना आणि विशेषतः बँकिंग (Banking) क्षेत्रासाठी केलेल्या मोठ्या घोषणांमुळे बाजारात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आणि गुंतवणूकदारांनी जोरदार खरेदी केली. डिसेंबरमध्ये व्याजदर कपातीची शक्यताही आरबीआयने नाकारलेली नाही, ज्यामुळे भविष्यासाठीही सकारात्मक संकेत मिळाले आहेत.
